“Ware leierskap word gemeet aan wat ná jou dood gebeur.” (Myles Munroe)
Die meeste sake-eienaars glo hulle persoonlike testament dek ook die besigheid, maar dit is gewoonlik nie die geval nie.
Eerstens moet jou geldige, bygewerkte testament (jou persoonlike testament) duidelik jou instruksies oor die verdeling van jou sakebates in jou boedel uiteensit, of dit maatskappyaandele, ledebelang of 100% van ’n eenmansaak is. Sonder dit word jou sakebates volgens die reëls van intestate erfopvolging verdeel.
Maar dit is nie die einde van die storie nie…
Eerstens bly die werklike oordrag van eienaarskap in ’n besigheid, selfs soos dit in ’n geldige, bygewerkte persoonlike testament bepaal word, onderhewig aan die maatskappy se struktuur en sy beheerdokumente. As die maatskappy se akte van oprigting (“MOI”) of aandeelhouersooreenkoms spesifieke reëls vir die oordrag van aandele by dood insluit, moet daardie reëls gevolg word.
Tweedens is ’n “besigheidstestament”, wat algemeen ’n aandeelhouersooreenkoms, ’n koop-en-verkoop-ooreenkoms of ’n opvolgplan genoem word, noodsaaklik. Dit fokus spesifiek op die maatskappy se voortbestaan wanneer jy of ander vennote of aandeelhouers nie meer daar is nie.
Dit behoort vrae te beantwoord soos wie intree om dinge te bestuur, wie geregtig is om aandele te koop, en teen watter prys. En dit sluit tipies versekering in om die koste van die aanstelling van sleutelmense en die ooreengekome verkoopprys van die aandele te dek wanneer die tyd aanbreek.
Waarom jy een nodig het…
’n Behoorlik gestruktureerde (en gereeld bygewerkte) besigheidstestament is belangrik omdat:
- Dit operasionele verlamming voorkom wanneer die eienaar nie meer daar is nie. Sonder ’n duidelike plan kan bankrekeninge gevries word, tekenbevoegdheid herroep word, en werknemers sonder leierskap gestrand gelaat word.
- Dit help om familie- en vennootskonflik te voorkom deur raaiwerk tussen treurende familielede wat papierwaarde erf en sakevennote wat operasionele beheer nodig het, uit te skakel.
- Dit billike waardasie en likiditeit verseker, en werk met finansieringsmeganismes soos lewensversekering sodat jou boedel onmiddellik billike markwaarde vir jou aandele ontvang, eerder as om ’n brandverkoop af te dwing.
- Dit jou nalatenskap beskerm deur te verseker dat die kernvisie, waardes en strategiese rigting wat jy gebou het, glad na gekose opvolgers oorgaan.
En waarom jy dit gereeld moet bywerk
’n Bygewerkte besigheidstestament hou jou besigheid in ’n posisie om van veranderende belastingwetgewing gebruik te maak. ’n Huidige voorbeeld is die verhoogde kapitaalwinsbelasting- (KWB-) vrystelling vir kleinsake-eienaars van 55 en ouer wat hulle besighede verkoop. Vir baie sake-eienaars is die verkoop van hulle besigheid hulle primêre aftreebate. Die verhoogde KWB-vrystelling beteken meer sake-eienaars kwalifiseer nou vir betekenisvolle belastingverligting wanneer hulle uitstap. Die vrystelling word bate vir bate bepaal, en elke bate moes minstens vyf jaar aaneenlopend voor die vervreemding gehou gewees het.
’n Goed gestruktureerde en voortdurend bygewerkte besigheidstestament verseker dat jou opvolgplan by hierdie voorwaardes pas, sodat jy en jou boedel by die beskikbare verligting kan baat.
Soorte besigheidstestamente
- ’n Aandeelhouersooreenkoms kan voorwaardes op die oordrag van aandele plaas, dikwels met inagneming van die oorblywende aandeelhouers se belange, soos beperkings en goedkeurings op oordrag, voorkoopsregte en gedwonge uitkoop. Let wel dat die aandeelhouersooreenkoms aan die Maatskappywet moet voldoen en met die maatskappy se MOI moet strook.
- ’n Koop-en-verkoop-ooreenkoms word soms ’n “besigheidstestament” genoem omdat dit sake-eienaars toelaat om die verhouding tussen die onderskeie aandeelhouers te reël en uiteen te sit wie hulle aandele in die besigheid sal oorneem, en teen watter prys, by dood of aftrede.
- ’n Opvolgplan is ’n strategiese sakeproses om kontinuïteit te verseker deur gebeurlikheidsplanne voor te berei vir wanneer sleutelmense in kritieke rolle vertrek, aftree of sterf. Dit is ’n goeie idee om “sleutelpersoon”-versekering in te sluit om die koste te dek.
Beskerm jou besigheid en jou familie
Om die probleme van kontanttekorte te omseil, word sake-eienaars ook aangemoedig om persoonlike beleggings buite die besigheid te hê. ’n Uittree-annuïteit kan ’n sinvolle opsie wees, aangesien die opbrengs oor die algemeen beduidende beskerming teen skuldeisers geniet, al is toegang tot die fondse beperk en dit nie as ’n bron van onmiddellike likiditeit beskou moet word nie. ’n Lewenspolis wat spesifiek gestruktureer is om sakeskuld te dek, kan ook ’n groot verskil maak.
Die sleutel is om met finansiële, belasting- en regsadviseurs te werk wat die volle prentjie verstaan. ’n Besigheidstestament wat gereeld hersien en bygewerk word – veral wanneer belastingwetgewing verander, sakewaarde skuif, of eienaarskapstrukture ontwikkel – verseker dat jou plan uitvoerbaar bly en dat jou begunstigdes nie met ’n dokument sit wat nie meer by die werklikheid van jou besigheid pas nie. Die koste van professionele advies is klein teenoor die koste om dit verkeerd te kry.
Die tyd is nou
Nasionale Testamente-maand is die ideale tyd om te hersien of jou besigheid behoorlik beskerm is – en of jou bestaande plan nog geskik is vir die doel.
Ons span is gereed om jou boedelbeplanning, jou persoonlike testament en jou sake-opvolg- en uitgangstrategie te hersien. Ons sal jou help om ’n plan te struktureer wat beskerm wat jy gebou het.
Het jy hulp nodig? As dit op jou besigheid of persoonlike belasting van toepassing is, kontak The Tax Shop Accountants Riebeek Kasteel. Ons werk met eienaars en individue regoor die Swartland en omliggende gebiede — en ons hou die proses prakties.